العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
20
شرح كشف المراد ( فارسى )
خلاف واقع را معتقد باشد مثل بسيارى از مردان و زنان كه از بابت غفلت و بىمعرفتى خدا را جسم تصور نموده و يا در آسمانها مىدانند ، حكم به طهارت ايشان مشكل است هر چند مستضعف باشند و مقصر نباشند . پس از نقل اين مطلب مىپردازيم به بيان دو دليل مطلب : دليل اوّل : عقل هر عاقلى حكم مىكند به اينكه دفع عقاب محتمل واجب است ، توضيح مطلب : ما انسانها در جميع شئون و امور دنيويمان با احتياط گام برمىداريم و در هر كارى مصالح و مفاسد را مىسنجيم و بر اساس آن برنامهريزى مىكنيم و تا اطمينان پيدا نكنيم اقدام نمىكنيم فى المثل در انتخاب رشته تحصيلى منافع خود و يا جامعه را مد نظر قرار مىدهيم ، در تجارت و دادوستد مصالح خود را مورد نظر قرار مىدهيم ، در ورود به يك حزب يا گروه سياسى و غيره پيرامون آن مطالعه مىكنيم در پذيرش آتش بس و يا صلح مصالح فرد يا ملت و مكتب را مدّ نظر قرار مىدهيم ، مىخواهيم نقطهاى را بعنوان قرارگاه انتخاب كنيم تا مطمئن نشويم كه اينجا از خطرات احتمالى مصون است آن را انتخاب نمىكنيم - مىخواهيم به مسافرت برويم تا از تأمين جادّه مطمئن نباشيم اقدام نمىكنيم و خلاصه در جميع كارهاى كوچك و بزرگ نسنجيده اقدام ننموده بلكه پيرامون آن مطالعه مىكنيم . تازه امور دنيويه قابل قياس با مسائل اخروى و اعتقاديات نيست چرا كه در اينجا مسئلهء سرنوشت است و اينكه الى الابد انسان شادكام باشد و يا تا بىنهايت گرفتار و معذب باشد حال در طول تاريخ پيامبرانى آمدهاند و با تمام وجود مردم را از قيامت و عذاب الهى ترسانيده و به نعمتهاى بهشتى وعده دادهاند و در راه اين آرمانهاى بلند تا پاى جان مقاومت نموده و بلكه در اين راه جان دادهاند و انسانهاى فراوانى به آنها گرويدهاند و در مقابل مستكبران